Vi har vore i slummen!

Hei og hå! Da har eg plassert meg på Virina Garden igjen, hotellet der vi kjøper Internetttid. Eg har fortært ein is (endeleg!) og er godt nede i den kalde Mountain Dewen. Isen kosta meg tre kroner.

Den siste veka har vore innhaldsrik. Det starta med førre helg, som utvikla seg til ein todagersfest. Den fyrste dagen var heilt uplanlagt, Anders var på tur til Kongogrensa for å skaffe seg eit nytt turistvisum (det varar i 90 dagar), men utan hell. Dei litt småglupe kongolesarane ved grensa skjønte teikninga, og fekk snusen i at han driv med frivillig arbeid her. Og da må ein eigentleg ha lov til å arbeide. Han fekk beskjed om å besøke Immigration Office i hovudstaden Kampala, og det fort som f. Derfor reiste heile gjengen til Kampala på søndag. Men før den tid var det både ein og to turar på puben, og dessutan vårt fyrste kvitingparty. Vel, det var fantastisk artig! (Med unntak av at eg tryna på sykkel den eine natta, men såret på kneet er snart grodd. Kjekt å få utnytta det levande apoteket eg reiser med (Les: Solveig Svendsen, http://africantime.blogg.no/, der kan du og sjå bilde av at vi mekkar pannekakerøre i bakgarden!)

I Kampala la vi oss inn på hotell, og vart der fire netter. Hovudsakleg fordi alt statleg i dette landet er 110% korrupt, og derfor elskar dei og demonstrere makt og ha det gøy. Dette i form av “kom tilbake i morgon med kopi av returbillett til Noreg” og dagen etter der igjen: “kom tilbake om to dagar med kopi av passet ditt” – og da hadde dei allereie fått sjølve passet. Sidan det drog ut med Immigration Office rakk vi både og bruke masse pengar på mat, klede og dessutan var vi ein heil dag i Kisenyislummen.

Ein liten brøkdel av slummen. Alle bilde teke med eit dårleg kompaktkamera til 600 kroner, fysj.

Anders kjenner mr. Overdose (fordi han har “overdoser” av engasjement og pågangsmot, ikkje fordi han tek overdoser nei), ein real kar på snart 30 år. Han har vore både foreldrelaust gatebarn og badboy, men er nå leiar for den vesle organisasjonen Street Voice. Street Voice ynskjer å gje slumfolket ei stemme, dei ynskjer å få barn til å ynskje seg noko meir enn slumlivet. Dei har ein timeplan med aktivitetar som musikk, sang, kunst, trening osv. Dei samlar gatebarn og andre interesserte, og snakkar med dei. Dei får dei til å vere kreative og bruke hovudet, i staden for at dei kjedar seg og drikk seg fulle og tek stoff. Overdose sjølv driv med hiphop og er svært interessert i å lære nye ting. Han jobbar og som journalist for nettsida africanslumjournal.com, og tener nokre kroner på antal besøkande der.

Mr. Overdose på restaurant med oss siste kvelden. Vi spanderte som takk for lønsjen.

Ingrid og Solveig i Street Voice-hovudkvarteret! Brenda med rosa lue og eit medlem av Street Voice spelar gitar.

I tillegg møtte vi boksaren Brenda, ei jente på 19 år. Ho bur på kanskje seks kvadratmeter, der halvparten er ei madrass. Ho boksar for å overleve livet i slummen, for å kunne forsvare seg dersom ho må, og for å ha noko å drive med. Ho er arbeidsledig, som dei aller fleste andre i slummen, men er sprudlande glad og elskar musikk og dans. Ho har bursdag 14. februar (på valentinsdagen, som ho likte å påpeike), så da er vi inviterte på selskap!

Det som er oppsiktsvekkande i slummen er blant anna måten folk er på. Familiar bur på nokre få kvadratmeter, og dei fleste har ikkje straum. Likevel var det ingen som spurte oss etter pengar, det var ingen som prøvde seg på veskenapping e.l., tvert i mot fekk vi sertvert monsterstore porsjonar med lønsj. Kylling, matoke, portio, ris, graskar, søtpoteter og ein svampaktig rotgrønsak. Denne maten er uvant kost for oss, så sjølv om vi nå etterkvart synest det er godt, så legg det seg som sement i magen. Er lik forstopping av fordøyinga. Men det har ordna seg altså, slapp av mamma.

Torsdag plukka vi opp 20 grovbrød (nederlandsk bakeri finst i Kampala, hurra!!), nesten ein kilo med Nutella og fem liter raudvin. Pluss sjokolade, saft, yoghurt, ordentleg dasspapir og andre kjekke ting som er sjeldan kost her i bushen. Privatsjåføren vår hadde sine fulle hyre med å få pakka bilen.

Det er godt å vere attende i Kasese. Kampala er eit einaste mylder av folk, bilar og bodaer (motorsykkeltaxiar som vi tok overalt). Kasese er heime nå, det er rart kor fort du kjenner på det å høyre til på ein ny plass. I morgon startar skulane. Fredag var vi i eit møte med rektor Katya, og vi fann ut at det vi skal konsentrere oss om på skulen er:

- - Lære dei å bruke søppeldunkane dei har fått. Dvs, innføre eit system som sørgjer for at det er reint på skulen. (ordet system er sjeldan brukt i Uganda og søppel flyt overalt, det er utenkjeleg at det skal samlast på ein stad)

- - Lære dei å bruke og halde reine toaletta som er i ferd med å bli ferdigbygde på skulen.

- - Lære dei om personelg hygiene og kvifor det er viktig.

Alt dette heng i hop att, men at det er sårt nødvendig – ja, det er det ikkje tvil om. Det blir spennande å sjå resultatet når vi er ferdig, det er trass alt ikkje så mange vekene att. Og ikkje minst, klarar dei å halde fram med systema på eiga hand? Time will show, vi er klare for start.

(Eg turte ikkje å ta med ordentlege kamera i slummen, noko eg angrar på. Derfor er det drittbilde i denne posten. På neste slumvisitt får kamera bli med!)

Kjære alle saman i Noreg: eg har det superbra! Og ikkje minst, Eirik fann brått ut at han skulle ha brukt opp litt ferie, så da er flybillettar til Uganda booka! Han kjem på besøk i midten av februar, hurra! :)

MsoNormal

Møt dama på hjørnet!

I dag skal de få møte dama på hjørnet, eller "lady of the corner" som vi seier til ugandarane. Dama på hjørnet driv ein liten butikk, og tek inn akkurat så mykje varer ho har råd til frå ein dag til den andre. Ho sel brus, vatn, øl, dopapir, sigarettar og litt grønnsaker. Også litt andre greier som seigt popcorn og kjeks i svært begrensa utval. Ho er nesten naboen vår, så vi kjøper det vi treng der - så langt det let seg gjere.

Dette er altså dama. I butikken. Ho er alltid blid når vi kjem, vi nordmenn handlar jo drikkevarer og dasspapir for harde livet - noko anna enn ugandarane som ikkje handlar rare greiene om gongen. Har dei råd til to tomatar, så kjøper dei det. Har dei råd til eit halvt kilo sukker, ja så kjøper dei det. Brus og øl er ikkje kvardagskost for folk flest, og dopapir? Vel, eg trur dessverre det er dei færraste av dei som bruker mykje av det.

Dama bur saman med sonen Andrew og mannen, som eg aldri har veksla eit ord med, men eg trur han er mann og barnefar. Det burde jo vere logisk. Vi har snakka om at ho burde få eit bilde av oss til å ha på veggen, slik at ho for alltid kan hugse muzungusane som var med på å finansiere det framtidige supermarkedet hennar. For vi reknar nemleg med at det kan vere resultatet dersom vi kjem att om fem-ti år. Kanskje ho til og med har bæreposar da? Det har ho ikkje nå, men Anders kjøpte eit plastikknett til ho i julegave. Det låner ho ut til oss når vi kjem og fyller opp disken med vassflesker, tomatar og dassrullar.

Dette er berre eitt av uendeleg mange eksempel på slike butikkar. Dei er overalt, til og med der du minst ventar det. Alle sel dei same tinga, nokon med litt større utval enn andre. Ikkje forstår eg korleis dei klarar seg på den inntekta der, men så har dei heller ikkje dei heilt store utgiftene på lønn, arbeidsgivaravgift og feriepengar. Eg trur ikkje det eksisterar her.

Her bur naboane våre, litt kontrast til slik vi bur. Vi passerar dei på sykkel, bakpå motorsyklar eller til fots fleire gongar om dagen. Det bur ei dame her som ser ut som ho er steingamal, pluss ein haug med andre folk. Ungar, vaksne og dyr.

For dei som har etterlyst bilde av meg: africantime.blogg.no - det er Solveig sin blogg.

Sjuk, frisk, innflyttingsfest og 3 mil paa sykkel!

Hei folk! Naa er det vel for lengst paa tide med ein update. Det har seg slik at Internettet her er ein stubb unda huset, og det har ca same fart som ei snegle. I tillegg ligg det meste teknologiske her ein del aar etter det vi er vant til. Festleg naar du sjoelv kan ein del meir enn ho som styrer med Internettet, men du likevel maa venta paa at ho skal skjoenne. Eg kan og nemne at Dolly Parton er populaer her, og at Beatles har dei aldri hoeyrt om. Medan Slyvia i bakgarden diggar Westlife. Nokre aar etter altsaa.

Sidan sist har eg bekjempa den nye bakteriekulturen her, dvs mageknip, diare og litt feber innimellom ein porsjon oppkast. Naa er eg heldigvis frisk att, og det er ganske mykje artigare enn aa ikkje orke noko som helst. Sidan sist har eg og nesten svima av midt i byen, det var jo ei oppleving. Saa naa om dagen er eg flink til aa drikke.


Og apropos drikke, sidan sist har vi hatt 130 0.5 liters oelflasker i hus, fleire liter sprit og dessutan eit par kasser brus. Omtrent alt dette gjekk med paa vaar heidundrande innflyttingsfest i hagen! Anders hadde invitert folk han har blitt kjent med her, pluss alle dei i bakgarden. Eit knippe belgiarar, to damer fraa Australia og ein kvit soer-afrikanar, pluss hummer og kannari av ugandarar var paa plass. Det var partytelt, egen kokk og mat til 25 gjestar. Antalet gjestar auka utover kvelden, og det var etterkvart folk der som ingen visste kvar kom fraa. Musikken paa verandaen var ikkje saa lett aa skjule, og portvakt var det ingen som hadde tenkt paa. Trass dei ubudne gjestane, gjekk det i grunn veldig bra. Eit par flesker sprit vart stole (og ei vart stole attende til oss), men det var det einaste og. Det endte derfor med at vi kasta ut alle og hadde nachspiel med dei fastbuande (altsaa oss) + nokre til til klokka 04.00. Da var det vel ca 12 timar sidan foerste oel vart spretta. Ein vellukka fest og mange latterkramper dagen derpaa! (Men neste gong blir det vaepna vakt.)

Solveig klar for party!

I gaar sykla vi til saman 3 mil paa sykkel. Gjennom delar av ein nasjonalpark og til ein safari lodge, der vi slappa av nokre timar, tok ein dukkert i bassenget og aat mat foer vi sykla heim att. Paa vegen saag vi og antiloper! Det var stas, skikkeleg kjensle av Afrika, kan ein seie. Etter eit par timar paa sykkelsetet i gaar, har eg naa meddelt dei andre at eg gaar til innkjoep av bleier dersom det er snakk om saerleg mykje sykling dei neste dagane. Det er ikkje saerleg behageleg aa sykle i dag, nei.

Elles har Anders vore i Kampala nokre dagar, Geir og Svein har reist heim til Norge og vi jentene har sett ein god del Grays. I tillegg har vi hoeyrt heile livshistoria til Muhindo, han fekk sitt fyrste skopar da han var 12, og vart forlatt av mora da han var 2 aar. Eg har og hatt eit lengre foredrag omtrent, for onkelen til Muhindo. Han driv ein gard her i Kasese og var svaert nysgjerrig paa alt, korleis vi faar norske kyr til aa mjoelke saa mykje (hans mjoelka ca 1 liter om dagen), og korleis vi kan ha straum i fjoeset. Det var heller ikkje lett aa forklare dei kva ein traktor er, og at vi ville bu i Noreg mes saa mykje snoe, det kunne dei ikkje skjoenne.

Ingrid ler! Vi ler ein heil del paa ugandarane si bekostning her, det er ganske saa artig! :D

Vi er i Kasese!

Da var det (endeleg!) tid for litt data igjen. Sjoelv om det er herleg aa ikkje ha tilgang paa facebook og alt anna tull 24\7, er det artig aa sjaa responsen paa bloggen! Og dessutan faa oppdatert litt meir, avbestilt boeker, sjekka nettbank osv...

Vi ankom Kasese by 3.januar, men da var det saapass seint paa dagen at det snart var moerkt. Det blir heilt svart rundt klokka halv 8 her, og da skal visst vi kvite passe oss for aa ferdast ute, iallfall paa eiga hand. Derfor tok vi inn paa Virina Garders, eit kosleg hotell. Vi mangla jo baade ei seng, madrass, myggnetting og ymse anna, og dette var det best og ordne dagen etterpaa. Som sagt saa gjort, vi kosa oss paa Virina saman med Geir, Anders og Svein. 4. januar (til lykke med dagen Hans, kvifor svarar du ikkje paa meldingane mine?) ordna Mohindo det aller meste for oss. Og da kjem eg til det eg eigentleg tenkte aa skrive om; nemleg korleis vi bur.I dette huset bur vi 4 stk. Og i bakgarden bur ein familie som er intenst arbeidsame og hjelpsamme som berre det. Mohindo er faren, og vaar heilt eigne vaktmeister. Han sprang rundt i byen og fekk prisar paa alt vi trong, for om vi sjoelve skulle gjort det hadde vi faatt saakalte kvite prisar - muzungo tax. Prisar mangedobla, berre fordi vi er kvite og lette aa lure. For sjoelv om prisane er mangedobla er dei framleis ein broekdel av det vi betaler i Noreg. Medan Mohindo gjorde dette for oss, og til og med installerte senga og la paa sengeklede, sat vi nordbaggarna og drakk kald brus i skuggen. Ein foeler seg mest som ein kjendis her nede, faar ikkje lov til aa gjere nokon ting sjoelv, og skal helst baerast paa gullstol dagen lang.


Her er Mohindo til venstre og ein eller anna slektning til hoegre. Lurer paa om det er ein onkelunge. Dei renskar ris som dei har hausta, store mengder ris!
Dette er yngste dottera i familien, Clea. Ho er ca 3 maanader og er svaert saa sjarmerande. Allereie igang med ein mobiltelefon, som de ser! Naar det gjeld kona i huset, saa var ho for sjenert til aa faa fanga med kamera i dag, men det ordnar seg sikkert. Ho er iallfall ei grepa dame som stadig ikkje spoer om ho kan faa lov til aa vaske golvet og klea vaare. I tillegg har Mohindo og kona ein son, Colin, paa 3 aar. Han er ogsaa soet, men ein liten rakkar i foelge mr. Anders Bronken aka the boss.
Her er sjefen, Anders, i full gang med dagens frukost. Corn flakes! I tillegg til innvendige saker har vi og ordna ugandiske simkort (kosta 7 kroner), syklar (kosta 500 for ein) og ei vifte. I gaar var vi paa besoek hjaa Katya, rektor paa skulen der vi etterkvart skal ta til aa gjere noko (ungane her har ferie til slutten av januar!). Der aat vi lunch, heime hjaa ein ekte ugandisk familie, altsaa. Ordentleg god mat, stelt til i eit eige kokhus, der dei fyra med kol. Dei hadde pynta og stelt, og vi fekk moete kona hans og 6 ungar, broer og svigerinner - alle under eitt tak.


Dersom du naa har gidda og lest alt dette er eg imponert. Vi har det bra, alle saman! Ingen er blitt sjuke enda, maten er god, og alt staar bra til. Litt slitsomt med 30 grader ++ og intens sol heile dagen, men ein blir vel meir van med det etter kvart.

Vel framme i Uganda - på hotell!

Etter 3 flyturar, den eine lengre enn den andre, var vi endeleg framme på flyplassen i Entebbe. Der vart vi møtt av blide karar, Anders, Øyvind (fastbuande i Uganda) og ein sjåfør. Sjåføren ville allereie da at eg skulle bli att i Uganda, hos han. Eg lo og forklarte han at kjærasten min er heime i Noreg, noko han slo seg tilfreds med. Så bar det i veg til Central Inn, eit hotell i Entebbe, 6 mil frå hovudstaden Kampala. Anders og Geir (lærar) hadde funne ut at vi skulle ta fyrste natta på hotell, slik at vi kunne sove ut etter reisa og vere litt turistar. Derfor har vi bada i Lake Victoria og drukke øl i varmen. Har òg ete ein mager kylling og pomfrit, snakka om smørkrisa i Noreg og Museveni, presidenten i landet som har hatt makta sidan 1986. Dessutan har vi studert Freia-fuglen; den som er på alle mjølkesjokoladeplater, den finst nemleg i levande live på stranda; dog mindre pen.

Foto: Solveig G. Svendsen

Alle tre jentene er trøtte etter ein ekstremt lang, det skal bli godt å legge seg på ordentleg. Ute er det kolsvart, sjølv om lokal tid berre er 19.54. I morgon ventar ein ny dag med reising. Da set vi snuten mot Kasese, plassen vi skal bu i 11 veker. Det blir spennande!